“Gelijk in waarde” betekent niet “gelijk”. Er zijn feitelijke verschillen tussen man en vrouw en tussen diploma’s behaald in Oxford of in Cambridge. Maar de “waarde” is wel gelijk, hoewel daarbij moet worden aangetekend dat dit ook feitelijk gebaseerd is op een afspraak. En die wordt door sommigen wel eens in twijfel getrokken. Or en bestuurder zijn niet gelijk aan elkaar, hebben een verschillende positie, verschillen in deskundigheid en ervaring, staan voor soms verschillende doelstellingen en belangen. Maar ze zijn wel gelijkwaardig aan elkaar. Het begrip ‘gelijkwaardigheid’ staat nergens in de wet. Maar in de inleiding bij artikel 1 in het boek ‘Inzicht in de ondernemingsraad’ schrijft mr. Vink “in de onderneming werkzame personen brengen hun arbeid in tegen beloning, maar zijn daarbij onderworpen aan de leiding van de bestuurder. Deze ondergeschiktheid hoeft echter niet verder te gaan dan met het oog op het doelmatig werken van de organisatie nodig is. Op dit uitgangspunt is het functioneren van de or gebaseerd.” Hier ligt de basis van het begrip ‘gelijkwaardigheid’. Op diverse plaatsen in de WOR zijn bepalingen opgenomen die de onafhankelijke en gelijkwaardige posities van or en bestuurder ten opzichte van elkaar moeten bewerkstelligen en zekerstellen.
Het lijkt allemaal prima geregeld zolang het gaat om het overleg en de spelregels. Maar zit daar de kern van gelijkwaardigheid? Heb je die op basis van wet- en regelgeving? Gelijkwaardigheid komt geleidelijk tot stand, ontwikkelt zich zoals onderling vertrouwen kan groeien. Het is iets tussen mensen en heeft met eigenwaarde, (zelf)vertrouwen en gevoel voor relaties te maken. Je moet het ontwikkelen, verdienen en onderhouden.
Uitdaging nummer één voor de or is dus om daaraan te werken. Zorg ervoor dat de bestuurder het nut inziet om zijn ondernemingsraad te betrekken bij die onderwerpen waar je als or bij betrokken wilt zijn. Dat betekent dat een gelijkwaardige or over een aantal vaardigheden of competenties dient te beschikken die in de beleving van de bestuurder tot toegevoegde waarde kunnen leiden.
