Waar het bij PostNL gaat om ongeveer 200 meldingen van hondenbeten per jaar, zag DHL het aantal incidenten oplopen van 30 in 2022 naar 109 vorig jaar. Momenteel staat de teller op 74 meldingen. Ook DPD registreert het aantal incidenten en ziet de cijfers stijgen.  

Daarmee staat de hondenbeet in de pakketbranche inmiddels met stip bovenaan in de statistieken van bedrijfsongevallen. Voor arboprofessionals is dit dan ook hét moment om het thema hoger op de agenda te zetten: van scherpe risicoanalyses in de risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E) tot praktische preventie, training en samenwerking met partners zoals marketing en hondengedragstherapeuten.  

Variërende gevolgen hondenbeten voor bezorgers 

DHL-personeelsdirecteur Maartje Vos verklaart de toename van bijtincidenten door twee trends. Enerzijds is het aantal online bestellingen gestegen, waardoor bezorgers vaker op de stoep staan. Anderzijds is tijdens de coronaperiode het aantal honden in huishoudens flink toegenomen. "Veel meer mensen namen een hond, maar lang niet iedereen trainde die goed. Hondenbeten staan bij ons al twee jaar met stip op nummer 1 van de bedrijfsongevallen", vertelt Vos aan de NOS.  

De gevolgen variëren van vervelend tot ernstig. Sommige bezorgers liepen verwondingen in het gezicht of diepe wonden aan armen en benen op, met blijvende littekens of langdurig verzuim tot gevolg. 

Preventie hondenbeten: voorlichting en instructie 

DHL heeft het risico op hondenbeten expliciet opgenomen in de RI&E en investeerde de afgelopen jaren in preventie. Samen met een extern bureau dat gespecialiseerd is in hondengedrag, ontwikkelde het bedrijf een voorlichtingsfilm. Daarmee leren bezorgers hoe zij een agressieve hond kunnen herkennen en hoe zij veilig kunnen handelen.  

DHL's Safety Specialist Sebastiaan Swertz: "We hebben ook een online toolbox gemaakt voor medewerkers die visueel communiceert waar je als bezorger op moet letten. Daarnaast kunnen bezorgers op de cityhubs hondenbrokjes ophalen om mee te nemen. Vooral in Noordoost-Nederland vinden die gretig aftrek, daar hebben we veel te maken met hondenincidenten." 

Permanent thema op safety campagnekalender 

Naast training en instructie is er bij DHL ook aandacht voor interne campagnes. Directeur Operations Support Wil Henst legt uit: "We werken met een safety campagnekalender, waarop we zes onderwerpen per jaar uitlichten via ons intranet en bij de cityhubs waar de bezorgers hun pakketten ophalen. Het thema hondenbeten komt iedere keer terug als aandachtspunt."  

"Wat we zien is dat andere veiligheidsissues die we aanpakken, veel opleveren. Zo hadden we regelmatig mensen met enkelblessures door rolcontainers in de cityhubs. We hebben dat personeel nu hoge beschermende schoenen gegeven en de cijfers van die incidenten lopen drastisch terug. Maar met honden heb je ook te maken met de eigenaren, daar moet ook iets gebeuren", stelt Henst. 

Preventie vraagt om interdisciplinaire samenwerking 

Die afhankelijkheid van het gedrag van hondeneigenaren maakt preventie van hondenbeten complex. Arboprofessionals spelen daarom ook een rol in de samenwerking met andere disciplines binnen de organisatie, vinden Henst en Swertz. Bij DHL is er een multidisciplinair overleg waarin onder meer HR, managers, cityhubs-leidinggevenden en communicatie & marketing samen kijken naar mogelijke oplossingen.  

Zo is onlangs besloten om pictogrammen van honden toe te voegen aan de bezorgmails die klanten ontvangen, met een oproep aan de eigenaren. Swertz: "In de aankondiging dat de chauffeur eraan komt, vragen we nu of hondeneigenaren de hond binnen willen houden of vast willen zetten rond bezorgtijd, om ons personeel te beschermen. Is er wel een incident met hondenbeten geweest? Dan mogen we adressen uitsluiten van bezorging voor zes maanden. De pakketten gaan dan rechtstreeks naar een servicepunt waar de ontvanger het pakket zelf kan ophalen." 

Nazorg slachtoffers en aangifte als pijnpunt 

De nazorg bij een incident is minstens zo belangrijk. Henst legt uit: "Bezorgers kunnen altijd terecht bij hun leidinggevende of de bedrijfsvertrouwenspersoon als ze iets naars hebben meegemaakt met een hond. Bij ernstige incidenten bieden we nazorg bij een gespecialiseerde organisatie."

"We vragen bezorgers van ernstige incidenten ook om aangifte te doen, maar daar zit wel een pijnpunt. Bezorgers doen dat liever niet, want ze komen die hondeneigenaar nog veel tegen buiten werktijd bijvoorbeeld. Als er geen aangifte ligt, is het lastig om de hondeneigenaar aansprakelijk te stellen. Daar ligt dan een uitdaging voor ons als bedrijf." 

Zorgplicht en aansprakelijkheid werkgever 

Op basis van artikel 7:658 Burgerlijk Wetboek (BW) is de werkgever verplicht om de werkomgeving veilig in te richten en alle redelijke maatregelen te treffen om schade te voorkomen. Wordt een werknemer tijdens werktijd door een hond gebeten, dan is de werkgever in beginsel aansprakelijk. Tenzij die werkgever kan aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan.  

Deze zorgplicht geldt ook voor mensen die niet in loondienst zijn, maar bijvoorbeeld als zelfstandige voor een bezorgbedrijf werken. Een goed gedocumenteerde RI&E, duidelijke preventieve instructies en aantoonbare maatregelen zijn dus ook juridisch van groot belang. 

Brede preventieve aanpak in arbobeleid 

Niet alleen DHL, maar ook andere grote spelers zoals PostNL en DPD zetten stappen binnen hun arbobeleid. Zo informeert PostNL zijn personeel bij welke adressen mogelijk agressieve honden aanwezig zijn. Zowel PostNL als DHL investeren daarnaast in persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals stevige veiligheidsschoenen die bestand zijn tegen hondenbeten. Zulke maatregelen bieden een extra laag bescherming, maar vormen slechts een onderdeel van de bredere preventieve aanpak. 

Verantwoordelijkheid als gedeelde taak 

Voor arboprofessionals van bezorgdiensten ligt er dus niet alleen een uitdaging, maar juist ook een grote kans om met hun expertise een verschil te maken. Door het risico goed te analyseren. Door preventie structureel te verankeren in het arbobeleid. En door intern te zorgen dat de verantwoordelijkheid een gedeelde taak is.  

"We maken gebruik van incidentmeldingen, signalen uit werkplekinspecties en interne registraties en we blijven het probleem onder de aandacht brengen. Nu dus ook buiten de organisatie, naar de klant toe", zegt Swertz. "Want ook dat hoort bij onze taak om medewerkers te beschermen. We kunnen dit als bedrijf niet alleen."