In nieuwbouwproject 'De Groene Verbinding' in Rijswijk experimenteren de Topsector Logistiek, Bouwend Nederland en aannemer Van Omme & De Groot sinds kort met transportdrones. "Je krijgt een vergunning voor een uur dronevliegen, dan moet je maar hopen dat het weer meezit. Dat is wel een uitdaging natuurlijk", schetst Wendy Haket, projectleider Meerjarenprogramma's bij Bouwend Nederland.
Het is een raak voorbeeld van de diverse uitdagingen van het werken met drones – van strenge regels tot afhankelijkheid van weersomstandigheden. Want drones zijn weliswaar steeds meer gemeengoed, maar de Nederlandse én Europese regelgeving loopt nog flink achter op de praktijk. Dat is niet verrassend, maar wel vervelend als je een pilot draait waarin het gaat over nieuwe toepassingen voor drones. En die toepassingen zijn enorm interessant voor de bouwwereld, legt Haket uit.
Nieuwe toepassingen zijn interessant voor de bouwwereld”
"Bij onze leden leeft de drone echt enorm. Sommige bedrijven werken er bijna dagelijks mee en hebben het gebruik ervan al helemaal in de bedrijfsvoering meegenomen. Zeker als het gaat om zaken als landmeten, inspectie en nauwkeurig data verzamelen; daarvoor blijken drones ideaal."
Mogelijkheden drones in bouw onderzoeken
Daarbij is iedereen nieuwsgierig: wat kan er straks nog méér met drones? "Samen met Van Omme & De Groot, Topsector Logistiek en andere partners zijn we gaan brainstormen: wat willen we gaan onderzoeken? Hoe kunnen drones ons helpen bij logistieke ondersteuning, inspecties op hoogte, emissieloos transport van lichte materialen en monitoring van voortgang? En als je verder denkt: kunnen drones ook een alternatief zijn voor traditionele hijskranen en bouwliften?"
Zo kwam het Rijswijkse 'De Groene Verbinding' in beeld als een mooi project om de mogelijkheden voor drones te onderzoeken. "Van Omme & De Groot werkt daar aan een vijflaags appartementengebouw voor 64 huurwoningen, een perfecte proeftuin om meer te doen met drones. Met de ervaringen die we hier opdoen, kunnen we in kaart brengen wat er nog moet gebeuren als het gaat om veiligheid, protocollen en wet- en regelgeving."
Binnen no-time op de juiste plek
Voor bouwers en aannemers staat efficiëntie hoog op de agenda. Liesbeth de Moet, verkoopmarketing & communicatiemedewerker bij Van Omme & De Groot, benadrukt dat de inzet van drones voor hen als bouwer echt iets moet toevoegen.
"We denken vooral heel praktisch: op de bouw is het een continu komen en gaan van mensen en materialen. De logistiek is complex en de deadlines zijn krap. Als iemand dan zijn boortol is vergeten bijvoorbeeld, of een zak met schroeven, kost het nogal wat tijd voordat de bouwer met de bouwlift op en neer is gegaan om de spullen te halen. Zonde van de tijd als dat sneller kan! Bij de 'Groene Verbinding' hebben we het over 6 bouwlagen, maar wat als het er 60 zijn? Zo'n drone brengt klein materiaal binnen no-time op de juiste plek. Niet alleen horizontaal, maar ook verticaal. Dat scheelt heel veel bewegingen en handelingen."
Drone als logistieke gamechanger?
Dat is dus precies wat er in dit pilotproject wordt getest: kan een drone echt een logistieke gamechanger zijn? Haket is stellig: "Zeker! Maar je moet daarbij wel met heel veel zaken rekening houden. Op de locatie zelf moet je veilige plekken afzetten en inrichten om op te stijgen en te landen, het personeel op de bouwplaats moet worden ingelicht en samen met de piloot moet je de weersvoorspellingen in de gaten houden."
"Daarbij heb je te maken met vergunningen: voor de eerste vlucht hadden we een tijdslot gekregen van één uur. Dat werd op een gegeven moment ingetrokken en dan sta je dus met lege handen. Later kregen we alsnog toestemming en mochten we tussen 15:00 uur en 16:00 uur vliegen. Dan zie je meteen: daar is nog werk aan de winkel, daar zijn overheden nog niet op ingericht. Maar zodra je kunt vliegen, zijn de voordelen meteen zichtbaar."
Behendigheid drone groot pluspunt
"Er is getest met klein materiaal", vult De Moet aan. "Daar kwam al gauw uit naar voren dat een drone uitstekend werk van de runners uit handen kan nemen. Een zak gereedschap? Klik hem aan de drone en een tel later is hij op de plek van bestemming."
Drones kunnen zo nodig zelfs ín een gebouw vliegen”
"Dat kan natuurlijk ook met een hijskraan of bouwlift, maar die komt minder makkelijk bij tussenliggende bouwlagen. En een kraan mist daarnaast een belangrijke eigenschap: die kan vaak maar beperkt horizontaal en verticaal bewegen. Een drone kan zo nodig zelfs ín een gebouw vliegen, hoewel je dat natuurlijk qua veiligheid goed moet inrichten. Daarmee hebben we in Rijswijk nog niet getest, maar daar is duidelijk winst in te behalen."
Veiligheid bij bouwtaken met drones
De mogelijkheden zijn legio. Maar juist op het gebied van veiligheid en regelgeving valt er nog veel te doen. Haket: "Om meteen maar een heel praktisch voorbeeld te geven: die propellers zijn erg scherp, die wil je niet tegen je aan krijgen. En als je wat kilo's wilt kunnen meenemen, heb je een flinke drone nodig, met sterke motoren en grote propellers. Misschien moet daar wel een beschermkap omheen op de bouwplaats?"
"Over dat soort zaken is nog nauwelijks iets vastgelegd. Voor kleinere cameradrones is al meer regelgeving. Maar als je drones echt bouwtaken wilt laten uitvoeren, moet dat nog helemaal worden ingericht." Pilotprojecten zoals deze helpen daarbij, benadrukt ze. "Onze bevindingen leggen we vast en nemen we mee naar al onze partners en lobbyisten. Daarmee kunnen we naar de overheid om advies uit te brengen. We hebben dus naast dit project meer projecten in de planning waarbij we ervaring op gaan doen met drones."
Pilotprojecten helpen bij advies over veiligheid”
De Moet voegt toe: "We zien nu dat drones vooral goed zijn in het kleine koerierswerk. Maar honderd kilo cement naar boven brengen? Of een wc-pot? Dat doe je veiliger met een lift of kraan. Voor dat speciale stuk gereedschap bij de liftschacht op de 15e verdieping dat nú nodig is, is een drone weer ideaal. Die helpt ons om bouwen slimmer, veiliger en duurzamer maken."
Testen op hoogte in Rotterdam
Om meer ervaring op te doen met drones op de bouwplaats, zijn er meer tests gepland, op diverse locaties. In Rotterdam bijvoorbeeld, waar vastgoedontwikkelaar RED Company een woontoren van 159 meter hoog bouwt, in het hart van de stad. Op zo'n uitdagende en krappe bouwplaats kunnen drones een glansrol pakken.
Haket: "Daar gaan we flink de hoogte in, waarschijnlijk meer dan 20 bouwlagen. Dan ga je echt niet zomaar even met de bouwlift op en neer. We gaan daar voornamelijk testen met verticale bewegingen, dus door de bouwlagen zelf heen. Hoe uitdagender de bouwplaats, hoe meer je gebruik kunt maken van de flexibiliteit van een drone. Die testen helpen ons om in kaart brengen wat voor organisatorische, technische en regelgevende maatregelen er nodig zijn om drones optimaal te kunnen inzetten."
