Het hele leven van Harry Vonk staat in het teken van asbest. Hij is medeoprichter van het Asbestmuseum en Kenniscentrum Asbest, bestuurder bij de International Asbestos Awareness Foundation (IAAF) en leidt mensen op tot Deskundig Asbest Inventariseerder (DIA). Een asbestdatabase is voor hem een lang gekoesterde wens: 'Als anderen het niet oppakken, dan doe ik het maar zelf'.
1. Waarom is een asbestdatabase nodig?
"Het is belachelijk dat iedere keer wanneer je een golfplaat tegenkomt, je deze moet bemonsteren en laten analyseren. De database gaat dat in de toekomst hopelijk tegen. Dan zoek je gewoon op of een bepaald product asbest bevat. Ik wacht al 15 jaar op zo'n database. De traagheid, onkunde en het eigenbelang waarmee wet- en regelgeving rond asbest tot stand komt, frustreert me. Niemand denkt aan het algemene belang. Ik wil iets voor de maatschappij doen dat ertoe doet. Dus heb ik het zelf maar opgepakt."
2. Hoe werkt de database?
"Via het zoekprogramma op asbestos-database.com kun je items vinden en bekijken. Alle items in de database zijn óf bij mij bekend en geanalyseerd in het verleden, óf aangeleverd door derden die de items hebben laten analyseren. Daarnaast staat er een groot aantal materialen in waarvan uit de vakliteratuur is gebleken dat ze asbesthoudend zijn."
"De massapercentages en soorten asbest kunnen (minimaal) afwijken. Daarom worden bronverwijzingen en fabrikanten altijd gebruikt en benoemd. Bij foto's is dat zeer belangrijk. Monsters en monsteranalyses zijn lastig, aangezien hierop te vaak persoonlijke informatie staat. Wanneer ik een twijfelgeval opneem, vermeld ik die twijfel met argumentatie. Gebruikers kunnen altijd fouten melden of aanvullingen doen."
3. Hoe kan de database arboprofessionals helpen?
"De database kan hen inzicht verschaffen. Bovendien is het vanaf 1 januari 2027, door de implementatie van de gewijzigde Europese Asbestrichtlijn in de Nederlandse wet- en regelgeving, toegestaan om te refereren aan andere betrouwbare bronnen dan alleen de asbest-analyse. In eerste instantie is de database bedoeld voor internationale asbestprofessionals. Maar vanzelfsprekend kunnen arbeidshygiënisten en veiligheidskundigen in het kader van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) ook gebruikmaken van de database en ernaar verwijzen."
4. Hoe staat het nu met de asbestdatabase?
"Er staan momenteel 100 items in. Dat is ongeveer 0,55% van de 18.000 items waarvan we nu weten dat ze asbest bevatten. Op het moment dat er 5.000 items in staan, vind ik de database al aardig geslaagd. Een halfgevulde database is al bruikbaar, maar volledigheid is wel mijn doel. Daar werk ik hard aan, de database groeit iedere dag. Ik verwacht in 2026 een heel eind te kunnen komen. Al blijf ik wel zoeken naar subsidie of een sponsor."
5. Waar hoop je dat we over 5 jaar staan, met deze database én asbest in Nederland?
"Ik hoop dat de asbestdatabase over 5 jaar een begrip is voor iedereen die tijdens werkzaamheden met asbest in aanraking kan komen. Daarnaast hoop ik dat iedereen bewuster met dit risico omgaat zonder het te bagatelliseren."
