Het bouwen van een team en daar leiding aan geven is een grote uitdaging voor met name de voorzitter. De voorzitter functioneert niet als leidinggevende in de klassieke zin van het woord. Immers, de groep opereert op basis van gelijkwaardigheid. Dat betekent dat andere kwaliteiten nodig zijn om de samenwerking in het team te bevorderen en de werkprocessen goed te begeleiden. Juist door zijn competenties en charisma kan hij zorgen voor een positief effect op de doelmatigheid en sfeer in de groep.
Bij het bouwen en leiden van een or-team kan de volgende ontwikkelingsgerichte aanpak een bijdrage leveren:
- Stap 0: Richting bepalen. Het is van belang om samen met de leden van de or duidelijkheid te creëren over de toegevoegde waarde van de or. Welke visie en missie heeft de or? Wat wil de or bijdragen in de organisatie? Op welke aandachtsgebieden wil de or zich richten? Door antwoorden op deze vragen te formuleren ontstaat er een richtingsgevoel bij de or-leden.
- Stap 1: Verwachtingen vastleggen. Wat verwachten de leden onderling van elkaar in de rol van or-lid? Wat mag de bestuurder verwachten en wat verwacht de achterban? In een verwachtingenprofiel kan zo concreet mogelijk worden vastgelegd welke taken een or-lid heeft en welke competenties daar bij horen.
- Stap 2: Meten. Ieder or-lid kan zichzelf nu gaan spiegelen aan het verwachtingenprofiel. Voldoe ik aan de verwachtingen en beheers ik genoemde competenties? Sluiten de verwachtingen verder aan bij mijn persoonlijke motivatie om voor de medezeggenschap te kiezen? Waar is er een verschil tussen de realiteit en de wenselijkheid?
- Stap 3: Ontwikkelingsplannen. Nu bekend is welk verschil er zit tussen de verwachtingen en de werkelijkheid, kan de voorzitter (samen met de leden van het dagelijks bestuur) een plan maken. Hierin staat aangegeven via welke stappen aan de ontwikkeling van ieder or-lid individueel en het or-team als totaal kan worden gewerkt.
- Stap 4: Coaching en overige ondersteuning. De voorzitter is de aangewezen persoon om ieder or-lid te coachen bij de realisatie van zijn/haar persoonlijke ontwikkelingsdoelstellingen. In persoonlijke gesprekken tussen voorzitter en or-lid worden afspraken gemaakt over training, coaching en begeleiding. Bij het coachen van een team komt het er op aan dat je ieders bijdrage kunt zien, waarderen en waar nodig stimuleren.
- Stap 5: Beoordelingsmoment. Aan het einde van een kalenderjaar heeft de voorzitter opnieuw een coachings- of voortgangsgesprek met ieder or-lid. Er wordt teruggekeken naar het functioneren van het or-lid in het afgelopen jaar aan de hand van het verwachtingenprofiel. Er kunnen nieuwe afspraken worden gemaakt voor het volgende kalenderjaar.
